نگاهی اجمالی به سفارش تقوا در نهج البلاغه
228 بازدید
تاریخ ارائه : 1/14/2015 9:49:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

تقوای الهی رایج‌ترین کلمه نهج‌البلاغه است. امبرالمومنین علیه‌السلام در این کتاب به کمتر معنى و مفهومى به اندازه تقوا عنایت فرموده است.

«ضامن آن، کسى هستم که، از اعمال و کردار گذشتگان و عواقب سوء آن عبرت گیرد. تقوا وى را، از فرو رفتن در آن گونه بدبختیها باز دارد.»[1] «اى بندگان خدا! ترس از خدا، دوستان خدا را، از ارتکاب مُحَرِّمات باز مى‏دارد وقلبهاشان را، قرین خوف وخشیت قرار مى‏دهد. آن چنانکه آنها را در دل شب بیدار مى‏دارد (و به راز و نیاز با خدا بر مى‏خیزند) و در روزهاى گرم و سوزان به روزه وا مى‏دارد.»[2] «تقوا همانند مرکب‏هاى راهوار و آرامى است که صاحبانشان بر آنها سوارند و زمامشان را بدست دارند و تا دل بهشت آنان را پیش مى‏برند»[3] «زیرا پرهیزکارى امروز سپر بلا است و فردا راه رسیدن به بهشت، جاده تقوا واضح و روشن، و پوینده آن سود فراوان خواهد برد، و امانت دارش (خدا) حافظ آن خواهد بود.»[4]  «اى بندگان خدا! بدانید که تقوا قلعه‏اى محکم و نیرومند است؛ امّا بدکارى وگناه، حصارى است سُست و بى‌دفاع که اهلش را از بدى باز نمى‏دارد، و کسى که به آن پناهنده شود، نگهداریش نمى‏کند، آگاه باشید با تقوا مى‏توان زهر گناهان را از بین برد، و با یقین به برترین درجه مقصود رسید اى بندگان خدا خدا را خدا را مراقب عزیزترین و محبوب‌ترین اشخاص نسبت به خویش (یعنى خودتان) باشید چه این که خداوند مقصد حق را واضح، و راه‌هاى آن را برایتان روشن ساخته است، سر انجام کار، یا بدبختى دائمى است و یا سعادت همیشگى پس در این ایام فانى براى ایام باقى زاد و توشه تهیه کنید (خداوند) زاد و توشه‏ى مورد نیاز را به شما معرفى کرده‏اند و به کوچ کردن فرمان‏تان داده‏اند، و با سرعت به حرکت در آمده‏اید، شما همچون کاروانى هستید که در جائى توقف کرده‏اید...»[5] «تقوا و ترس از خدا کلید گشایش هر درى است و ذخیره رستاخیز و سبب آزادى از هر گونه بردگى (شیطان) و نجات از هر گونه هلاکت. در پرتو تقوا، طالبان پیروز، و فرار کنندگان رهائى مى‏یابند و با آن به هر هدف و آرزوئى مى‏توان رسید.»[6] «با پرهیزکارى، خواب خویش را تبدیل به بیدارى کنید، و روز را با آن طى نمائید-  قلوب خود را از آن مالامال سازید، و با آن خود را از گناهان شستشو دهید، بیماریهاى جان را با آن مداوا، و خویش را با آن آماده سفر بجهان دیگر گردانید و بسوى آن بشتابید، و از کسانى که تقوا را ضایع کرده‏اند عبرت دیگران عبرت گیرید نکند شما باعث عبرت دیگران شوید به هوش باشید تقوا را حفظ کنید و خویشتن را هم در پرتو آن حفظ نمائید. در برابر دنیا خویشتن‏دار و در برابر آخرت دلباخته باشید، آن کس را که تقوا بلند مرتبه ساخت خوار مشمرید-  و آنکه دنیا عزتش داده ارجمندش مخوانید.»[7]

[1] . «نهج‌‌البلاغه فیض‌الاسلام»،‌ خطبه16، ص66.

[2] . «نهج‌‌البلاغه فیض‌الاسلام»، خطبه113،‌ص352.

[3] . «نهج‌‌البلاغه فیض‌الاسلام»، خطبه1، ص67.

[4] . «نهج‌‌البلاغه فیض‌الاسلام»، خطبه233، ص770.

[5] . «نهج‌البلاغه فیض‌الاسلام»،‌ خطبه156، ص494.

[6] . «نهج‌البلاغه فیض‌الاسلام»،‌ خطبه221، ص723.

[7] . «نهج‌البلاغه فیض‌الاسلام»،‌ خطبه233، ص770.